بسمه‌تعالى اصول و مبانى نظرى طب سنتى يكى از نقاط ابهام و تقريبا دشوار در طب سنتى ، بازشناسى اصول و مبانى نظرى طب مورد اشاره و دريافت صحيح از مصطلحات متداول آن است كه بخصوص براى محققين زمان ما ، به لحاظ آگاهىهاى آنان از دانشهائى همچون فيزيولوژى ، بيوشيمى و ساير علوم تجربى نيازمند توضيحاتى فراخور اين زمان و دانش روز است . اهميت مساله شناخت عناصر اربعه ، اخلاط ، اركان و مزاجها به عنوان بحث زيربنائى در طب سنتى به اندازه‌اى است كه بدون آن نمىتوان به ارائه خدمات پزشكى متناسب ، مبادرت ورزيد اما همان گونه كه اشاره شد بيان اين مفاهيم براى نسل پژوهشگر امروز ، زبانى متناسب با زمان مىطلبد . كتاب عظيم ذخيره خوارزمشاهى كه از مواريث كم‌نظير پزشكى در جامعيت ، نگارش به فارسى و محتواى علمى و تجربى است در طى 9 قرن گذشته بكرات استنساخ يا انتشار يافته و هزاران طبيب در طول اين 900 سال از اين سفره پربركت علمى بهره‌ها گرفته‌اند و هزاران بيمار از اين مجرا شفا و هزاران دردمند تسكين آلام يافته‌اند . شخصيت علمى جرجانى و شهرت او بيش از آن است كه نياز به معرفى داشته باشد . اين طبيب فرزانه در كتاب نخستين از مجلدات دهگانه ذخيره خوارزمشاهى شرحى شايسته درباره اصول و